Πλούσιοι και φτωχοί

[Αδημοσίευτο]

Δεν είμαι οικονομολόγος, και δεν καταλαβαίνω γρυ από χρηματιστήριο, επενδύσεις και μετοχές, θυμούμαι όμως μια σοφή ρήση που διάβασα πριν πολλά χρόνια:

«Πλούσιος είναι εκείνος που, όσο λίγα κι αν έχει, πάντα ξοδεύει μια δραχμή λιγότερο. Φτωχός είναι εκείνος που, όσο πολλά κι αν έχει, πάντα ξοδεύει μια δραχμή περισσότερο».

Σε πρόσφατο ταξίδι, φυλλομετρώντας το περιοδικό ξένης αεροπορικής εταιρίας, διάβασα ότι η Ελλάδα αισίως κατέχει την 8η θέση στις παγκόσμιες εισαγωγές ουίσκι, με κάπου 25 εκατομμύρια φιάλες το χρόνο. Το άρθρο δεν αναφερόταν σε άλλα οινοπνευματώδη ποτά, αλλά δεν νομίζω ότι περιφρονούμε τη βότκα ή το τζιν. Άραγε σε τι ποσό μεταφράζεται το εξαγόμενο συνάλλαγμα;

Ακούω καθημερινά διάφορους επίσημους και ημιεπίσημους φορείς να μας λένε ότι εισάγουμε 3,5 φορές περισσότερα απ’ ό,τι εξάγουμε. Θα ήθελα να ξέρω τι εξάγουμε, μια και δεν υπάρχει οικιακό προϊόν (οδοντόκρεμα, αφρός ξυρίσματος, ξυραφάκι, οδοντογλυφίδες) που να μην έχει αλλοδαπή σφραγίδα προέλευσης. Μήπως γύρο και τζατζίκι;

Θέλουμε και το σκύλο χορτάτο (όχι βέβαια με αποφάγια!) και τη Μερτσέντες στο γκαράζ. Από τη μια μεριά κλαιγόμαστε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, την κυκλοφοριακή συμφόρηση στις πόλεις και τους δεκάδες νεκρούς από τροχαία ατυχήματα. Από την άλλη θέλουμε περισσότερα κυβικά στις μηχανές μας (τα χτεσινά 1000ράκια έγιναν σημερινά δί- και τρίλιτρα, και κουβεντιάζουμε πλέον για Hummer—γιατί όχι και μεταποιημένα Panzer από την εποχή του Πάτον και του φον Μανστάιν, που θα έχουν και ιστορική αξία;), περισσότερους ίππους κάτω από το δεξί μας πόδι, επιταχύνσεις που να βάζουν φωτιά στους δρόμους, και περισσότερα τετραγωνικά μέτρα για στάθμευση. Πώς να μην εκτοξεύονται σε ύψη δυσθεώρητα οι τιμές του πετρελαίου; Αν αύριο το πρωί (τελείως θεωρητικό το ερώτημα, και δεν θέλω γέλια) όλος ο πλανήτης ακινητοποιούσε για δυο ώρες μόνο όλα τα αυτοκίνητα, φαντάζεστε τι βουτιά θα έκαναν οι τιμές του μαύρου χρυσού;

Σε ηλεκτρονική σελίδα για το αυτοκίνητο διαβάζω ότι μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2005 ταξινομήθηκαν κάπου 152.000 νέα αυτοκίνητα. Δεν διάβασα πουθενά αν στο ίδιο διάστημα αποσύρθηκαν (λόγω μετανάστευσης ή εξαγωγής στην αλλοδαπή, γήρατος ή ανηκέστου βλάβης της υγείας τους) τα αντίστοιχα τετράτροχα. Συμπεραίνω επομένως ότι τα 152.000 οχήματα προστέθηκαν απλώς στα ήδη υπάρχοντα, προς δόξαν της περιβαλλοντικής μας συνείδησης και αύξηση των δαπανών διαβίωσης, της κατανάλωσης καυσίμων και της γενικής μας ευεξίας. Θυμούμαι βέβαια ότι όσες φορές εφαρμόσθηκε επίσημα το μέτρο της ‘απόσυρσης’ («για να ανανεωθεί ο στόλος των αυτοκινήτων» ή «για να τονωθεί η αγορά»), το αποτέλεσμα ήταν τελείως εικονικό και θα προκαλούσε τη θυμηδία αν δεν επρόκειτο για απάτη πανελλήνιας κλίμακας με την ευλογία του κράτους. Ας μη μιλήσω για την σχετικά πρόσφατη απαλοιφή των αυτοκινήτων μεγάλου κυβισμού από τα τεκμήρια αγοράς και διαβίωσης, διότι θα κατηγορηθώ για κομματική μεροληψία.

Κάποτε γράφαμε εκθέσεις για την αποταμίευση. Σήμερα αν κάνει λόγο κανείς γι’ αυτό το περίεργο ‘φρούτο’, οι ειδήμονες θα του πουν με συγκαταβατικό χαμόγελο κατανόησης για την κατώτερη νοημοσύνη του ότι τα επιτόκια είναι χαμηλά και δεν συμφέρουν, οπότε καλύτερα είναι να παίξει στο χρηματιστήριο ή να πάει στο καζίνο.

Κάποτε οι γονείς μας μιλούσαν για την πείνα της Κατοχής, που την ήξεραν από πρώτο χέρι, κι εμείς διαβάζαμε στον ‘Μικρό Ήρωα’ για τον αιώνια πεινασμένο Σπίθα που κυνηγούσε τις λεμονόκουπες στους σκουπιδοτενεκέδες. Σήμερα δεν ξέρουμε πώς να προλάβουμε τα μοντέλα των κινητών τηλεφώνων (τα άτιμα, όλα εισαγόμενα είναι!). Την μεγάλη οικονομική αλήθεια ότι κανείς δεν δίνει τίποτε τζάμπα (ούτε κινητό τηλέφωνο) δεν φαίνεται να την πολυπιστεύουμε.

Κάποτε υπήρχε μόνο το ΠΡΟ-ΠΟ. Μια φορά την εβδομάδα ο κόσμος συμπλήρωνε δελτία, με μικρότερη ή μεγαλύτερη δαπάνη, και περίμενε τη Δευτέρα για να δει τα κέρδη του. Ακόμη κι εμείς οι τότε μικροί μπορεί να παίζαμε δυο στήλες (ένα τάληρο) στη χάση και στη φέξη. Σήμερα τα επίσημα τυχερά παιχνίδια έχουν γίνει περισσότερα από τις ημέρες της εβδομάδας, με κληρώσεις κάθε τρεις και μία (ώρες, όχι μέρες), και με το αν οι ελληνικές ομάδες θα μπουν στο Στοίχημα ή όχι να αποτελεί μείζονα εθνική είδηση. Αν υποθέσουμε ότι κάποιος υπουργός προτείνει να δώσουν όλοι οι Έλληνες τα χρήματα που παίζουν σε μια μόνο εβδομάδα σε όλα αυτά τα παίγνια για την ενίσχυση της εθνικής οικονομίας, πόσες ώρες θα  παραμείνει στη θέση του;

Στη συνέχεια οι οικονομολόγοι έγιναν περισσότεροι από τους εργαζόμενους, με αποτέλεσμα να έχουμε πολλή θεωρία για υπεραξίες και να πληθυνθούν εκθετικά οι οικονομικές εφημερίδες (χρώματος βερυκοκί, για να μη μιλάει κανείς για «κιτρινισμό»). Να υποθέσουμε ότι όσο λιγότερα χρήματα έχουμε για να ζήσουμε, τόσο περισσότερες οικονομικές πληροφορίες χρειαζόμαστε;

[Σημ. Το κείμενο γράφτηκε τον Ιούλιο του 2005 και δεν ολοκληρώθηκε, εν μέρει διότι το είχα ξεχάσει. Σχεδίαζα να γράψω για τον μύθο της ‘αειφόρου ανάπτυξης’ και για το βιβλικό όνειρο του Φαραώ με τις παχιές και τις ισχνές αγελάδες, που έχει διαχρονική αξία, αλλά σπάνια συζητιέται από τους ειδήμονες, αλλά τα τρέχοντα γεγονότα (κυρίως η χθεσινή προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ) ίσως μας κάνουν όλους να γνωρίσουμε από πιο κοντά, με άμεσο και όχι άνετο τρόπο, τις αλήθειες αυτές, και να ξανασχεδιάσουμε την οικονομική μας σκέψη].

Advertisements

One thought on “Πλούσιοι και φτωχοί

  1. Πτωχοί και πένητες λοιπόν. Όμως πώς το έλεγε και η Λωξάντρα στα μέσα του 19. αιώνα; »Τίς ἐστί πλούσιος, μπρέ; Ὁ ἐν τῳ ὀλίγῳ ἀναπαυόμενος». Ευχαριστούμε για τις ενδιαφέρουσες σκέψεις.

    Ανώνυμος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s