Η ημιανοψία στον χώρο της υγείας

[Δημοσιεύθηκε ως επιστολή στην Καθημερινή 7/8/2010, με μικρές περικοπές]

Παρακολουθώ με ενδιαφέρον όσα λέγονται για το σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας, που δεν παύουν να απασχολούν την κοινή γνώμη. Αναγνωρίζοντας τις όποιες καλές προθέσεις έχουν όσοι ασχολούνται με τα θέματα αυτά, επιθυμώ να επισημάνω μια αδυναμία (ακούσια; εσκεμμένη;) που διαφαίνεται και στις δυο πλευρές, κράτος και νοσοκομειακούς (συνήθως) γιατρούς. Πρόκειται για την αγνόηση (δεν θέλω να την θεωρήσω ‘άγνοια’) της ιατρικής πραγματικότητας στην Ελλάδα. Ας το εξηγήσω, αφού κάνω μια διευκρινιστική παρέκβαση.

Εργάσθηκα πολλά χρόνια στην Αγγλία σε νοσοκομειακές θέσεις του NHS, από ειδικευόμενος μέχρι και αναπληρωτής διευθυντής. Ο αρχικός σχεδιασμός και οι όποιες μεταρρυθμίσεις γίνονται στο σύστημα αυτό από το 1948 που ιδρύθηκε μέχρι σήμερα βασίζονται στην υπάρχουσα δομή, που περιλαμβάνει νοσοκομεία από τη μια και εξωνοσοκομειακούς γενικούς γιατρούς από την άλλη. Τα δυο τμήματα λειτουργούν ως ‘συγκοινωνούντα δοχεία’: η διακίνηση ασθενών από τον ένα χώρο στον άλλο γίνεται με αμοιβαία συνεννόηση και ενημέρωση, με ελάχιστη διάθεση αντιπαλότητας. Οι κάτοικοι (και οι γιατροί) της χώρας μαθαίνουν τους κανόνες του συστήματος υγείας από μικρά παιδιά, και ‘παίζουν’ με βάση τους κανόνες αυτούς, που είναι ίδιοι σε όλη τη χώρα, από τη Σκωτία μέχρι την Κορνουάλη.

Ας έρθουμε στην Ελλάδα. Ακούγοντας κανείς τόσο τους υπουργούς υγείας όσο και τους (συνδικαλιστές και μη) νοσοκομειακούς γιατρούς να μιλούν για τις αλλαγές στην υγεία έχει την αίσθηση ότι στην Ελλάδα υπάρχουν μόνο δημόσια νοσοκομεία. Οι αναφορές στον ιδιωτικό χώρο είναι συνήθως απαξιωτικές (με την έννοια ότι οι ιδιώτες απομυζούν το σύστημα και τους ασθενείς, έστω κι αν κραυγαλέες ατασθαλίες εμφανίζονται κυρίως στον δημόσιο τομέα). Πουθενά δεν διαφαίνεται η αναγνώριση της υπαρκτής πραγματικότητας (fact) ότι μεγάλος όγκος ασθενών στην Ελλάδα εξυπηρετείται από ιδιώτες ιατρούς. Αν οι τελευταίοι σταματούσαν να λειτουργούν σε καθημερινή βάση, το αδιαχώρητο στις νοσοκομειακές δομές θα ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Η αγνόηση του στοιχείου αυτού δικαιολογεί τον τίτλο του σημειώματος: στη νευρολογία ημιανοψία ονομάζεται η απώλεια της όρασης στο μισό οπτικό πεδίο (π.χ. αριστερά ή δεξιά).

Ένα ακόμη κοινωνικό δεδομένο που προφανώς ‘αγνοείται’ (για ιδεολογικούς ή όποιους άλλους λόγους) είναι ότι γενικά ο Έλληνας δεν διστάζει να πληρώνει για την υγεία του. Διευκρινίζω: να πληρώνει λογικά (από φιλότιμο, από ευγνωμοσύνη, ως αναγνώριση των παρεχομένων υπηρεσιών), όχι να γίνεται αντικείμενο εκμετάλλευσης. Πρόχειρο παράδειγμα: του λες ότι είσαι συμβεβλημένος με το ταμείο του, κι αυτός επιμένει να σε ‘κεράσει’ και το κάτι παραπάνω. Αν το αρνηθείς, κινδυνεύεις να τον προσβάλεις σε βαθμό παρεξήγησης.

Πώς μπορούν να χωρέσουν τα δεδομένα αυτά στη μεγάλη συζήτηση για την υγεία που γίνεται κάθε τόσο, και στις μέρες μας; Απλές ιδέες. Να αποδεχθεί το κράτος ότι δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες υγείας με τις υπάρχουσες κρατικές δομές. Να καθιερώσει ενιαίο σύστημα ασφάλισης υγείας για όλους τους Έλληνες, με ενιαίους κανόνες ισότιμης ιατρικής φροντίδας, εξετάσεων, συνταγογραφίας και νοσηλείας. Με λογική οικονομική συμμετοχή των πολιτών (όχι 3 Ευρώ για επίσκεψη στο νοσοκομείο—ούτε μια Κυριακάτικη εφημερίδα με DVD δεν αγοράζεις με το ποσό αυτό), και με τις απαραίτητες εξαιρέσεις για τους πραγματικά οικονομικά αδύναμους. Με θεσμοθετημένες ρεαλιστικές αμοιβές για επισκέψεις και ιατρικές πράξεις, και με επίσημες συμβάσεις με εξωνοσοκομειακούς γιατρούς, εργαστήρια και θεραπευτήρια για εξετάσεις και θεραπείες επαρκώς αιτιολογημένες (υπάρχουν κανόνες και διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για χρήσιμες και άχρηστες θεραπείες, που δεν δικαιολογούν το κόστος τους). Με ενημέρωση και εκπαίδευση τόσο του προσωπικού, όσο και των ασθενών για τον τρόπο λειτουργίας και τις υποχρεώσεις και των μεν και των δε. Με παραγκωνισμό των ιδεολογικών αγκυλώσεων που κανέναν δεν εξυπηρετούν, αλλά αποβαίνουν μόνο σε βάρος των ασθενών. Και με σωστό και ρεαλιστικό οικονομικό και διοικητικό έλεγχο για τις σπατάλες εκτός και (κυρίως) εντός νοσοκομείων.

Κανείς δεν είναι ευχαριστημένος με την υγεία στην Ελλάδα: ούτε οι εργαζόμενοι στον χώρο, ούτε οι ασθενείς, ούτε οι πολιτικοί. Αν πραγματικά ενδιαφερόμαστε για καλύτερες συνθήκες μέσα σ’ ένα βιώσιμο και λειτουργικό σύστημα, ίσως πρέπει να σκεφθούμε έξω από τα παραδοσιακά ‘στεγανά’ που μας οδήγησαν εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Πρότυπα υπάρχουν, και το μόνο που χρειάζεται είναι μια ορθολογική προσαρμογή στις κοινωνικο-οικονομικές περιστάσεις της Ελλάδος. Οι παραπάνω προτάσεις, χωρίς να διεκδικούν κανενός είδους αυθεντία πέραν της πρακτικής πείρας από δυο συστήματα, αποτελούν μια προσωπική κατάθεση στον διάλογο.

Advertisements

2 thoughts on “Η ημιανοψία στον χώρο της υγείας

  1. Πόσο παράλογα φαίνονται (και είναι) τα συμβαίνοντα στο χώρο της υγείας στη χώρα μας!
    Δυστυχώς, εμείς οι γιατροί κοιτάμε πως θα βγάλουμε περισσότερα χρήματα και το κράτος πως δεν θα πληρώσει.
    Και ξεχνάμε (ευτυχώς όχι όλοι) πως κράτος και γιατροί υπάρχουμε για την ευημερία των πολιτών και όχι για την εξασφάλιση της δικής μας υπόστασης…

  2. Πολύ όμορφα σχολιάζει ο Απόστολος -Γεώργιος,ίσως λίγο ιδεαλιστικά, ή μάλλον εξωπραματικά..Η ευημερία των συνανθρώπων μας, πόσοι άραγε θεράποντες του Ιπποκράτη, ενδιαφέρονται για την ευημερία αυτή;
    Πριν λίγες μέρες , στο χωριό μου, συνέτρωγα σε ένα τραπέζι» μνημοσύνου » με τον οικογενειακό γιατρό της τεθλιμμένης οικογενείας, σεβαστό και πραγματικό υπηρέτη του αρρώστου αδελφού,ο οποίος μου έλεγε οτι δαπανά απο το προσωπικό του εισόδημα, για να ενισχύσει αυτούς που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα..» Και τί μου συμβαίνει βρέ Κοσμά..Οσα δίνω τόσα μου επιστρέφονται στο…10πλάσιο..Πες μου εσύ καταλαβαίνεις τί γίνεται;» Ετσι μιλήσαμε για τον πνευματικό νόμο, και συμφωνήσαμε πως είναι ίσως ο μόνος ΑΤΕΓΚΤΟΣ νόμος που υπάρχει..Πιστεύω να συμφωνείς Αντώνη, και , πιθανόν, και ο Απόστολος- Γεώργιος..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s